آیا ارتودنسی فک بالا به تنهایی امکان پذیر است؟
ارتودنسی فک بالا در صورتی قابل انجام است که میزان ناهنجاری های دندانی و فکی جزئی باشد. با استفاده از این نوع ارتودنسی دندان می توان مشکلاتی مثل جلو آمدگی فک بالا، روی هم رفتگی دندان ها، فاصله بین دندانی و کراس بایت را درمان کند. اما در برخی شرایط بنابر تشخیص ارتودنتیست (متخصص ارتودنسی) ممکن است نیاز به ارتودنسی فک بالا و پایین به صورت همزمان باشد. در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر با ارتودنسی دندان های فک بالا و شرایط انجام آن آشنا شوید.
ارتودنسی فک بالا چیست؟
در صورت وجود مشکلاتی مثل کراس بایت (قرارگیری دندان های فک بالا در پشت دندان های فک پایین)، اپن بایت (فاصله بین دندان های فک بالا و پایین)، اورجت (جلوآمدگی فک بالا) و شلوغی دندان های فک بالا به شرطی که این ناهنجاری ها جزئی باشند، ارتودنسی فک بالا به منظور عقب کشیدن دندان های فک بالا برای اصلاح فرم فک و دندان ها انجام می شود.
ارتودنسی فک بالا را چه کسانی می توانند انجام دهند؟
ارتودنسی فک بالا برای مرتب کردن دندان های به هم ریخته، روی هم رفته، بیرون رفته و سایر ناهنجاری های دندانی فک بالا استفاده می شود.
همچنین ارتودنسی تک فک در شرایط زیر توصیه می شود:
- برای ارتودنسی دندان کودکان قبل از اینکه دندان های شیری فک بالا بیفتند، می توان این روش درمانی را انجام داد.
- در صورت وارد شدن آسیب یا ضربه به فک بالا، ممکن است نیاز به ارتودنسی دندان فک بالا باشد.
- در برخی از افراد ساختار استخوان فک بالا به صورت مادرزادی به هم ریخته است و در این شرایط نیاز به ارتودنسی تک فک می باشد.
آیا امکان انجام ارتودنسی تک فک وجود دارد؟
یکی از سوالات اکثر افراد این است که آیا امکان ارتودنسی یک فک به تنهایی وجود دارد؟ در اکثر مواقع توصیه متخصصین ارتودنسی این است که ارتودنسی هر دو فک انجام شود؛ اما در برخی شرایط هم امکان انجام ارتودنسی فک پایین یا بالا به تنهایی وجود دارد. اگر متخصص ارتودنسی پس از معاینه فیزیکی و تصویربرداری از دهان و دندان تشخیص دهد که ناهنجاری فقط در یک فک (آن هم در حد جزئی) است، امکان انجام ارتودنسی تک فک وجود خواهد داشت، در غیر این صورت باید ارتودنسی به صورت کامل انجام شود.
مزایای ارتودنسی فک بالا چیست؟
همان طور که می دانید، یکی از اصلی ترین مزایای ارتودنسی دندان، مرتب کردن دندان ها و رفع ناهنجاری های فکی است. البته مزیت ارتودنسی تنها به این مورد خلاصه نمی شود، از جمله سایر مزیت های ارتودنسی دندان های فک بالا عبارتند از:
- پس از ارتودنسی به دلیل مرتب شدن دندان ها، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بسیار آسان تر انجام می شود که نتیجه آن بروز آسیب های کمتر به دندان و جلوگیری از پوسیدگی دندان ها، بیماری های لثه و … است.
- دندان های نامرتب به درستی نمی توانند عملیات جویدن غذا را انجام دهند و این موضوع باعث بروز مشکلات گوارشی می شود. از طرفی دندان های به هم ریخته ممکن است در تکلم فرد اختلال ایجاد کنند و فرد در تلفظ برخی حروف به مشکل بخورد. به همین دلیل است که گفته می شود یکی از مزایای ارتودنسی دندان، درمان اختلالات تکلم و درمان مشکلات گوارشی است.
- دندان های مرتب و روی هم رفته، کمتر فشاری به یکدیگر وارد می کنند و احتمال سایش دندان ها کمتر می شود.
- تاثیر ارتودنسی بر چهره به این صورت است که با اصلاح موقعیت فک بالا، باعث ایجاد تناسب و توازن در اجزای صورت می شود.
- ارتودنسی، باعث اصلاح طرح لبخند، اصلاح ناهنجاری های فکی و در نهایت بالا رفتن اعتماد به نفس فرد می شود.
تاثیر رشد نامتعادل فک بالا بر چهره
رشد بیش ازحد یا نامتعادل فک بالا، تنها به مشکلات دندانی محدود نمی شود و میتواند ظاهر صورت را نیز تحت تأثیر قرار دهد. یکی از رایج ترین این تاثیرات، پدیدهای است که به آن “لبخند لثه ای” (Gummy Smile) گفته می شود؛ حالتی که هنگام لبخند زدن، بخش قابل توجهی از لثه فک بالا نمایان می شود. از دیگر تأثیرات رشد نامتعادل فک بالا میتوان به کشیده تر شدن فرم صورت و ناتوانی در بستن کامل لب ها اشاره کرد که ظاهری شبیه به “دهان همیشه باز” ایجاد می کند.
این تغییرات ظاهری می توانند بر اعتمادبهنفس فرد، به ویژه در سنین نوجوانی، تأثیر منفی بگذارند. با اصلاح به موقع رشد فک بالا از طریق ارتودنسی (و در صورت نیاز، استفاده از هدگیر در سنین کودکی)، می توان از بروز این تغییرات ظاهری پیشگیری کرد یا در صورت وقوع، آنها را تا حد زیادی اصلاح نمود.
نحوه ارتودنسی فک بالا
مراحل ارتودنسی دندان های فک بالا به شرح زیر است:
- معاینه توسط دکتر ارتودنسی و بررسی وضعیت دندان های فک بالا؛
- عکسبرداری از دندان های فک بالا به منظور تشخیص نهایی ارتودنتیست برای شروع درمان؛
- قالب گیری از دندان های فک بالا؛
- در صورتی که دندان ها دچار پوسیدگی یا مشکلی باشند، قبل از انجام ارتودنسی عملیات ترمیم، پر کردن دندان و کشیدن دندان انجام می شود.
- برنامه ریزی برای شروع درمان و مشخص کردن نوع ارتودنسی برای فک بالا؛
- نصب بریس ها بر روی دندان های فک بالا و شروع درمان؛
- ویزیت های دوره ای به منظور تنظیم بریس های ارتودنسی؛
- برداشتن بریس های ارتودنسی پس از اتمام درمان و نصب نگهدارنده ارتودنسی (ریتینر ارتودنسی)؛
انواع روش های ارتودنسی برای دندان های فک بالا
انتخاب بهترین روش ارتودنسی برای دندان های فک بالا بر عهده ارتودنتیست (متخصص ارتودنسی) است. ایشان بر اساس نوع و شدت ناهنجاری دندانی شما می تواند روش مناسب را از میان ارتودنسی فلزی، ارتودنسی دیمون و ارتودنسی نامرئی انتخاب کند.
ارتودنسی فلزی
ارتودنسی فلزی به عنوان قدیمی ترین، شناخته شده ترین و مقرون به صرفه ترین روش های ارتودنسی دندان است. بریس های فلزی قابلیت درمان ناهنجاری های شدید دندانی و با سرعت بسیار بالایی را دارند. البته یکی از معایب بریس های فلزی این است که به دلیل جنس فلزی و ظاهر زمختی که دارند بسیار جلب توجه می کنند و در دهان مشخص هستند، به همین دلیل بسیاری از افراد به خصوص بزرگسالان تمایلی به انجام آن ندارند.
ارتودنسی دیمون (خود تنظیم)
این روش از جدیدترین روش های ارتودنسی دندان است، که شباهت بسیار زیادی به بریس های فلزی دارند؛ اما ساختار بریس ها به نحوی است که با حرکت دندان ها، بریس ها نیز حرکت می کنند. از طرفی برای ساخت سیم ها و براکت های دیمون می توان از نوع شفاف یا بی رنگ هم استفاده کرد. در واقع یکی از مهم ترین مزایای ارتودنسی دیمون خاصیت خود تنظیم شوندگی آن است. در صورت استفاده از این نوع بریس ها به دلیل خاصیت لغزندگی که دارند نیازی به مراجعات مکرر به ارتودنتیست به منظور تنظیم بریس ها نیست.
ارتودنسی نامرئی
انواع ارتودنسی نامرئی شامل ارتودنسی سرامیکی، ارتودنسی لینگوال و الاینرهای شفاف است. البته الاینرهای شفاف از سایر روش ها محبوب تر و پرطرفدارتر است؛ زیرا علاوه بر نامرئی بودن بریس ها، به دلیل اینکه از نوع ارتودنسی متحرک هستند، بیمار به راحتی می تواند آن را از دهان خارج کند.
بهترین سن برای ارتودنسی دندان های فک بالا
در سنین پایین به دلیل اینکه فرد در سن رشد قرار دارد و انعطاف پذیری فک برای اصلاح بایت و ناهنجاری های دندانی بیشتر است؛ متخصصان ارتودنسی بهترین سن برای ارتودنسی دندان را از سن 10 تا 14 سالگی اعلام کرده اند. البته به دلیل پیشرفت های چشمگیری که در علم دندانپزشکی داشته ایم، امکان ارتودنسی تک فک در سن بالاتر هم وجود دارد، اما با این تفاوت که مدت زمان ارتودنسی در بزرگسالان طولانی تر و هزینه ارتودنسی فک بالا نیز به مراتب بیشتر از کودکان خواهد شد.
هدگیر؛ روش کنترل رشد فک بالا در کودکان
در صورت مراجعه کودکان در سنین 10 تا 12 سالگی، اگر متخصص تشخیص دهد که رشد فک بالایی بیش از حد است، با انجام ارتودنسی فک بالا به کمک هدگیر از رشد بیشتر آن جلوگیری می کند و به فک پایین اجازه می دهد در طول دوران رشد به فک بالا برسد.
استفاده از هدگیر معمولاً در ساعات مشخصی از شبانه روز (اغلب در خانه و هنگام خواب) توصیه می شود و نیازمند همکاری کامل کودک و نظارت والدین است. مزیت اصلی این روش، اصلاح مشکل در ریشه (یعنی در سطح استخوان فک) است، نه صرفا جابه جایی دندان ها؛ به همین دلیل، هرچه این دستگاه در سنین پایین تر و در دوران رشد فک استفاده شود، نتیجه درمانی مؤثرتر و پایدارتر خواهد بود. در صورتی که استفاده از هدگیر در سنین کودکی نادیده گرفته شود، ممکن است در آینده نیاز به روش های پیچیدهتر مانند ارتودنسی همراه با جراحی فک (ارتوگناتیک) برای اصلاح رشد نامتعادل فک بالا وجود داشته باشد.
قیمت ارتودنسی فک بالا چقدر است؟
عوامل مختلفی تعیین کننده قیمت ارتودنسی فک پایین یا بالا هستند که شامل شدت ناهنجاری های دندانی، طول درمان، نوع ارتودنسی، تجربه و مهارت ارتودنتیست، سن بیمار و … است. اما در جدول زیر سعی کرده ایم یک بازه قیمتی از ارتودنسی فک بالا در تابستان 1405 با توجه به نوع ارتودنسی بیاوریم:
| نوع ارتودنسی | قیمت ارتودنسی تک قوس |
| ارتودنسی ثابت فلزی | 40 تا 50 میلیون تومان |
| ارتودنسی سرامیکی | 60 تا 70 میلیون تومان |
| ارتودنسی دیمون | 65 تا 75 میلیون تومان |
| ارتودنسی متحرک | 20 تا 45 میلیون تومان |
| ارتودنسی نامرئی (الاینر شفاف) | 70 تا بالای 100 میلیون تومان |
ارتودنسی فک بالا چقدر طول میکشد؟
مدت زمان ارتودنسی دندان های فک بالا حدود 18 تا 24 ماه است. از جمله عوامل تعیین کننده طول درمان ارتودنسی هستند عبارتند از:
- سن فرد (هر چه سن فرد بیشتر باشد، مدت زمان درمان هم بیشتر خواهد بود)؛
- میزان ناهنجاری های دندان های فک بالا؛
- نوع ارتودنسی؛
- میزان همکاری بیمار با ارتودنتیست؛
مراقبت های ارتودنسی دندان
یکی از موارد بسیار مهم در موفقیت ارتودنسی دندان، رعایت مراقبت های حین ارتودنسی دندان است. از جمله این مراقبت ها عبارتند از:
- استفاده از مسکن، به منظور تسکین درد ارتودنسی دندان؛
- پس از هر وعده غذایی می بایست با دقت بالا دندان هایتان را مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.
- در صورت انجام ارتودنسی ثابت، از خوردن غذاهای سفت و چسبنده مثل آدامس، ته دیگ و … پرهیز کنید.
- از دستکاری کردن براکت های روی دندان ها خودداری کنید.
- استفاده از ریتینر ارتودنسی به منظور تثبیت درمان ارتودنسی ضروری است.
- مصرف نوشیدنی های رنگی مثل قهوه و چای را به حداقل ممکن برسانید.
- ویزیت های ماهانه و مراجعه مرتب به ارتودنتیست خود را فراموش نکنید.
بیشتر بخوانید : ارتودنسی دو دندان جلو چگونه انجام می شود ؟
جمع بندی نهایی
در برخی از بیماران بهم ریختگی دندان ها فقط در یک فک نیاز به اصلاح و درمان دارد و به همین دلیل هم متخصص پیشنهاد می کند تا ارتودنسی تک فک انجام دهند . دندانپزشک با بررسی وضعیت فک و دندان های شما بهترین و مناسب ترین شیوه ارتودنسی را به شما توصیه می کند تا تجربه خوشایندی از فرآیند درمان داشته باشید . هر چه میزان همکاری شما با ارتودنتیست بیشتر باشد طول درمان کوتاه تر خواهد شد.
پاسخ به سوالات متداول
مدت زمان ارتودنسی دندان های فک بالا حدود 18 تا 24 ماه است
قیمت ارتودنسی فک بالا به نسبت نوع ناهنجاری و روش درمانی انتخاب شده می تواند متفاوت باشد و برای اطلاع از هزینه دقیق حتما باید به یک متخصص ارتودنتسی مراجعه کنید. اما در حال حاضر هزینه ارتودنسی تک فک با توجه به نوع ارتودنسی ممکن است بین 20 تا 100 میلیون تومان باشد.
در ابتدا یدرمان به دلیل فشار براکت ها ممکن است مقداری درد داشته باشید که به مروزو برطرف خواهدشد .
